BÀI DỰ THI: ĐẠI SỨ VĂN HÓA ĐỌC TỈNH NINH BÌNH NĂM 2026
Họ và tên: Hoàng Minh Minh
Lớp: 7A
Trường: THCS Giao An
Câu 1: Trong các tác phẩm đã đọc, nhân vật nào đã truyền cảm hứng, hướng em tới lối sống tích cực, có trách nhiệm với xã hội, khơi dậy khát vọng cống hiến và phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc?
Bài làm
Trong hành trình trưởng thành của mỗi con người, học tập không chỉ là con đường ngắn nhất dẫn tới thành công mà còn là hành trình nuôi dưỡng tâm hồn và hoàn thiện nhân cách. Bên cạnh việc tiếp thu tri thức trên lớp, chúng ta còn học từ cuộc sống, từ con người xung quanh và đặc biệt là từ những trang sách – nơi lưu giữ biết bao giá trị nhân văn sâu sắc. Chính những tác phẩm văn học đã lặng lẽ gieo vào lòng người đọc những hạt giống của lòng nhân ái, của trách nhiệm và khát vọng sống đẹp. Trong số đó, nhân vật lão Hạc trong truyện ngắn “Lão Hạc” của nhà văn Nam Cao đã để lại trong em ấn tượng đặc biệt sâu đậm.
Lão Hạc hiện lên là một con người nghèo khổ nhưng giàu lòng tự trọng và tình yêu thương. Cuộc đời Lão là chuỗi ngày dài của mất mát và bất hạnh: vợ mất sớm, con trai vì nghèo mà không lấy được vợ, phải rời quê đi làm đồn điền cao su. Ở lại, lão sống cô đơn trong căn nhà vắng, chỉ có “Cậu Vàng” – kỷ vật của con – làm bạn. Thế nhưng, cái nghèo đói và những tai ương khắc nghiệt của cuộc đời, đặc biệt là trận bão dữ dội phá tan hoa màu, đã đẩy Lão vào bước đường cùng.
Bi kịch lên đến đỉnh điểm khi Lão buộc phải bán “Cậu Vàng”. Đó không đơn thuần là bán một con chó, mà là tự tay cắt đi phần tình cảm thiêng liêng nhất của mình. Sau khi bán chó, lão đau đớn, ân hận đến mức “mặt lão đột nhiên co rúm lại”, nước mắt “chảy ròng ròng”. Những chi tiết ấy như xoáy sâu vào trái tim người đọc, khiến ta thấu hiểu nỗi dằn vặt khôn nguôi của một con người giàu tình nghĩa.
Nhưng điều khiến em cảm phục hơn cả chính là lòng tự trọng và tình yêu thương con vô bờ bến của lão. Dẫu rơi vào cảnh đói khát, Lão vẫn nhất quyết không tiêu vào số tiền dành dụm cho con, không nhận sự giúp đỡ một cách dễ dãi. Lão âm thầm chọn cho mình một kết cục bi thảm: tìm đến cái chết bằng bả chó. Cái chết ấy đau đớn về thể xác, nhưng lại sáng ngời về nhân cách. Chi tiết “tưởng lão đánh chó, hóa ra lão đánh chính mình” như một nhát dao cứa vào lòng người đọc, gợi lên niềm xót thương và sự kính trọng sâu sắc.
Lão Hạc đã sống một cuộc đời nghèo khổ nhưng thanh sạch. Lão thà chết chứ không để bản thân rơi vào con đường tha hóa. Phẩm chất ấy gợi nhắc đến câu tục ngữ “đói cho sạch, rách cho thơm” – một chuẩn mực đạo đức cao đẹp của con người Việt Nam. Không chỉ vậy, tình yêu thương mà lão dành cho con và cho “Cậu Vàng” còn thể hiện một tâm hồn nhân hậu, giàu lòng trắc ẩn.
Từ nhân vật lão Hạc, em rút ra nhiều bài học ý nghĩa cho bản thân. Đó là bài học về lòng tự trọng, về cách sống trung thực và giữ gìn nhân cách trong mọi hoàn cảnh. Đó còn là lời nhắc nhở mỗi người cần biết yêu thương, sẻ chia và sống có trách nhiệm với gia đình, xã hội. Đồng thời, em cũng hiểu rằng không nên vội vàng đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài, bởi đằng sau mỗi con người là cả một câu chuyện, một nỗi niềm riêng.
Hình ảnh lão Hạc sẽ mãi là ngọn lửa âm thầm sưởi ấm tâm hồn em, thôi thúc em sống tốt hơn mỗi ngày, biết vượt lên khó khăn và nuôi dưỡng khát vọng trở thành người có ích, góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp, nhân văn và giàu tình yêu thương.
Câu 2: Em hãy đề xuất sáng kiến, giải pháp (khuyến khích ứng dụng công nghệ, mạng xã hội) nhằm phát triển văn hóa đọc và lan tỏa tri thức trong cộng đồng. (Nêu được mục tiêu, nội dung công việc cần được thực hiện, dự kiến kết quả đạt được. Khuyến khích những sáng kiến đã được áp dụng trong thực tiễn và có minh chứng).
Bài làm
Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội và các thiết bị thông minh đang dần trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống con người. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, thực trạng nhiều người – đặc biệt là giới trẻ – ngày càng xa rời thói quen đọc sách truyền thống là điều đáng lo ngại. Dẫu vậy, thay vì xem công nghệ như “đối thủ” của sách, chúng ta hoàn toàn có thể biến nó thành “cầu nối” để lan tỏa văn hóa đọc một cách hiện đại, hấp dẫn và hiệu quả hơn.
Xuất phát từ thực tế đó, em xin đề xuất sáng kiến “Sách ở quanh ta (Books Are All Around Us)” – một mô hình kết hợp giữa công nghệ, mạng xã hội và cộng đồng nhằm khơi dậy niềm yêu thích đọc sách, đồng thời lan tỏa tri thức rộng rãi trong xã hội.
1. Mục tiêu của sáng kiến
– Thay đổi nhận thức: Biến việc đọc sách từ một hoạt động mang tính cá nhân trở thành một xu hướng tích cực, hấp dẫn trên các nền tảng mạng xã hội, đặc biệt với giới trẻ.
– Số hóa tri thức: Tận dụng các hình thức truyền thông hiện đại (video ngắn, podcast, infographic) để truyền tải nội dung sách một cách cô đọng, dễ tiếp cận.
– Xây dựng cộng đồng đọc sách: Kết nối những người yêu sách, tạo môi trường chia sẻ, học hỏi và lan tỏa tri thức đến nhiều đối tượng, kể cả những người bận rộn.
2. Nội dung công việc cần thực hiện
a) Chiến dịch “Books in 60s” – Thử thách 60 giây tri thức
– Tổ chức các thử thách trên những nền tảng phổ biến như TikTok, Facebook, Instagram với các hashtag như #SachTrong60s, #ReviewSach, #DocSachMoiNgay.
– Người tham gia tạo video ngắn (dưới 60 giây) giới thiệu, tóm tắt hoặc chia sẻ cảm nhận về một cuốn sách ý nghĩa.
– Khuyến khích sáng tạo về hình ảnh, âm thanh, cách kể chuyện để tăng tính lan tỏa và thu hút người xem.
→ Đây là cách “đưa sách đến gần hơn với người trẻ” bằng chính ngôn ngữ và thói quen của họ.
b) Xây dựng “Thư viện số cộng đồng”
– Thành lập các nhóm (group) đọc sách trên mạng xã hội theo từng chủ đề: kỹ năng sống, văn học, khoa học, lịch sử…
– Thường xuyên tổ chức các buổi livestream, tọa đàm trực tuyến với tác giả, người có ảnh hưởng (KOLs) hoặc người yêu sách để chia sẻ kiến thức, truyền cảm hứng đọc.
– Tạo kho tài nguyên số (ebook hợp pháp, bài tóm tắt, sơ đồ tư duy) giúp người đọc dễ dàng tiếp cận tri thức mọi lúc, mọi nơi.
→ Mô hình này góp phần hình thành một “thư viện mở”, không giới hạn không gian và thời gian.
c) Trò chơi hóa (Gamification) việc đọc sách
– Phát triển hoặc tận dụng các ứng dụng đọc sách có tính năng theo dõi tiến độ đọc, đặt mục tiêu hằng ngày.
– Tạo hệ thống tích điểm – nhận thưởng: người đọc càng nhiều, càng tích lũy được điểm để đổi quà như voucher mua sách, quà tặng tri thức hoặc khóa học online.
– Tổ chức các bảng xếp hạng, huy hiệu “Đại sứ đọc sách” để khuyến khích tinh thần thi đua tích cực.
→ Biến việc đọc sách từ một hoạt động tĩnh trở nên thú vị, có động lực và tính tương tác cao.
3. Dự kiến kết quả đạt được
– Về số lượng: Thu hút từ 10.000 đến 50.000 người tham gia trong giai đoạn đầu; các video, nội dung về sách đạt hàng trăm nghìn lượt tiếp cận.
– Về chất lượng: Hình thành thói quen tiếp cận sách thông qua các nền tảng số; giúp người trẻ dần quay lại với việc đọc và hiểu giá trị của tri thức.
– Về cộng đồng: Xây dựng mạng lưới “Đại sứ đọc” – những người truyền cảm hứng đọc sách, góp phần lan tỏa văn hóa đọc rộng khắp.
4. Minh chứng thực tiễn
Trong thực tế, nhiều chiến dịch đã chứng minh rằng việc kết hợp sách với truyền thông hiện đại mang lại hiệu quả rõ rệt. Tiêu biểu như chương trình “Hành trình từ trái tim – Những cuốn sách đổi đời” do Trung Nguyên Legend khởi xướng, đã trao tặng hàng triệu cuốn sách đến thanh niên Việt Nam, góp phần khơi dậy khát vọng học tập và lập thân.
Bên cạnh đó, các chiến dịch truyền thông sáng tạo như “1000 Cuộc Đời Qua Trang Sách” với thông điệp “Nếu cuộc đời bạn là một cuốn sách, bạn sẽ đặt tên nó là gì?” đã thu hút đông đảo người tham gia, tạo nên làn sóng chia sẻ ý nghĩa về giá trị của việc đọc sách trong cộng đồng.
Kết luận
Như vậy, văn hóa đọc không chỉ là nền tảng của tri thức mà còn là thước đo chiều sâu văn hóa của mỗi cá nhân và xã hội. Trong thời đại số, việc kết hợp công nghệ với sách là một hướng đi tất yếu và đầy tiềm năng. Nếu được triển khai hiệu quả, sáng kiến “Sách ở quanh ta” không chỉ góp phần khơi dậy niềm đam mê đọc sách mà còn lan tỏa tri thức, xây dựng một cộng đồng học tập tích cực, hướng tới sự phát triển bền vững và văn minh.
